Над 40 научни трудови од целиот свет и високи институционални претставници се обединија на пленарната сесија
Скопје, 21.05.2026 – Универзитетот „Мајка Тереза“, односно Факултетот за социјални науки, денес официјално го отвори 10-тото јубилејно издание на Меѓународната конференција за миграција. Овој значаен научен настан ги собра во отворената сала на Хотел Актор и во просториите на УМТ елитни научни истражувачи, високи институционални претставници и претставници на меѓународни организации, со цел да ја обработат темата со геополитичка тежина: “Cross-Border Population, Migration, (De)Globalization: Complexity, Patterns and Dynamics in Managing Global Immigration Diversity”.
Годинешната конференција претставува високо академско достигнување за УМТ, претставувајќи над 40 прифатени научни трудови од истражувачи и експерти кои доаѓаат од земјата, регионот и од целиот свет, вклучувајќи престижни институции како Австриската академија на науките и Универзитетот Ворвик. Овој важен настан беше успешно предводен и координиран од генералната координаторка на конференцијата, Проф. д-р Дренуша Камбери.
Ректорот на Универзитетот „Мајка Тереза“, Проф. д-р Беким Фетаји, во своето воведно обраќање истакна дека оваа десетгодишнина го претвора универзитетот во регионален референтен центар за миграција. Тој алармираше за демографските предизвици: „За нашиот регион на Западен Балкан, оваа дискусија носи двојна тежина. Се соочуваме со предизвиците на управувањето со транзитните текови, но истовремено страдаме од раните на егзодусот на младите и од она што во академскиот свет го нарекуваме ‘Brain Drain’ или одлив на мозоци. Според податоците на Обединети Нации, на нашиот регион му се заканува ризик да изгуби до една третина од своето младо население до крајот на овој век, доколку продолжат сегашните трендови. Овие бројки се итен повик за акција.“
Првиот заменик-претседател на Владата, Беким Сали, се фокусираше на законските реформи и стратешката рамка, поврзувајќи го управувањето на миграцијата со европската интеграција: „За нас, како земја кандидат за членство во ЕУ, овие прашања се директно поврзани со Поглавјето 24 од преговорите (Правда, слобода и безбедност). Резолуцијата за миграциска политика 2026–2030, Стратегијата за интеграција на бегалците и странците, како и нашето членство како набљудувач во Миграциската мрежа на Европската Унија, ја докажуваат нашата институционална посветеност. Во текот на 2025 година, забележавме намалување од 10,9% на спречените обиди за нелегално преминување на границата, но ова останува предизвик што бара регионална координација.“
Претставникот на DCAF – Женевски центар за управување со безбедносниот сектор, Владо Ѓердовски, ја нагласи важноста на доброто управување со границите врз основа на принципите на владеењето на правото: „Од гледна точка на DCAF, миграцијата не е
само демографско или хуманитарно прашање, туку е тесно поврзана со управувањето, човековите права и отчетноста. Ниту една држава не може сама да се справи со комплексноста на миграциските текови. Ефективното управување бара балансирани политики кои истовремено ја штитат националната безбедност и човечкото достоинство. Научните анализи и емпириските истражувања се главниот патоказ врз кој треба да се градат долгорочните стратегии.“
Проректорот за наука, вонр. проф. д-р Сани Демири, стави акцент на меѓународната универзитетска соработка како мост за решавање на глобалните кризи: „Хибридната димензија на ова 10-то издание и обединувањето на партнери како DCAF – Женевски центар за управување со безбедносниот сектор, IOM – Меѓународна организација за миграција, Legis и Uttara University, покажува дека науката не познава географски граници. Ова академско вмрежување ни овозможува размена на најдобрите научни платформи за да разбереме како деглобализацијата влијае врз пазарот на трудот и прекуграничните движења, нудејќи решенија базирани на точни податоци за заштита на културната разновидност.“
Деканот на Факултетот за социјални науки, вонр. проф. д-р Бејтула Емини, како домаќин, изрази благодарност до сите генерации кои го граделе ова 10-годишно патување: „Фактот што денес го организираме десеттото издание е јасен доказ за нашата академска посветеност да создадеме простори каде се дискутираат највиталните проблеми на општеството. Нашиот регион се соочува со предизвици поврзани со миграцијата на младите и движењето на работната сила, затоа универзитетите имаат важна улога во адресирањето на овие процеси преку научни истражувања и академска дебата. Како Факултет за социјални науки, остануваме посветени за создавање академски простори каде се третираат најактуелните и најзначајните теми за општеството.“
По завршувањето на пленарната сесија во Хотел Актор, конференцијата продолжи во текот на денот во четири паралелни научни и хибридни сесии во просториите на Универзитетот „Мајка Тереза“ во Скопје, завршувајќи со конкретни препораки за регионалното и глобалното креирање политики за миграција.